Министрлер неге алаңдайды?
Соңғы жылдары әртүрлі елдердің білім ведомстволары мектептерде смартфондар мен планшеттерді шектеу туралы жиі айта бастады. Негізгі себеп — балалардың зейінінің төмендеуі, әлеуметтік желілерге тәуелділік және оқу нәтижелерінің нашарлауы.
Дегенмен, бұл алаңдаушылық әрдайым нақты деректерге сүйенбейді. Зерттеулер әртүрлі нәтиже көрсетеді: бір жағдайда планшет оқуға көмектеседі, екіншісінде — кері әсер етеді. Бұл жерде мәселе технологияның өзінде емес, оны қалай қолданатынымызда.
Мысалы, Финляндияда мектептерде цифрлық құрылғыларды тестілеуге пайдаланады, ал Оңтүстік Кореяда мобильді қосымшалар арқылы үй тапсырмасын береді. Әр ел өз жолын іздейді, бірақ ортақ шешім әзірге жоқ.
Балаға негізгі қауіп — экран уақыты ма?
Көптеген ата-ана үшін ең үлкен қорқыныш — баланың телефонға телміруі. Бірақ зерттеулер көрсеткендей, мәселе экран алдында өткізілген уақытта емес, контент сапасында. Егер бала білімдік қосымшаларды пайдаланса немесе онлайн курстар қараса, бұл оған пайдалы болуы мүмкін.
Ал егер құрылғы тек әлеуметтік желілер мен ойындарға арналса, онда зейін шоғырлануы төмендейді, ұйқы бұзылады, тіпті оқу үлгерімі нашарлайды. Сондықтан ата-аналарға бірінші кезекте баланың не істеп жатқанына назар аудару керек, ал уақытқа емес.
Технологияны толық алып тастау — дұрыс па?
Кейбір елдер мектептерде смартфондарға толық тыйым салуды талқылап жатыр. Бірақ бұл радикалды әдіс кері нәтиже бере алады: балалар әлемнен оқшауланып, цифрлық дағдыларын дамытудан қалып қоюы мүмкін.
Маңыздысы — теңгерім табу. Мектеп технологияны оқу құралы ретінде пайдаланса, ал үйде ата-аналар баланың цифрлық гигиенасына назар аударса, онда ешқандай қауіп жоқ. Керісінше, бұл баланы болашаққа дайындайды, себебі цифрлық сауаттылық — қазіргі заманғы мамандықтардың негізі.
Ата-аналарға не істеу керек?
Біріншіден, балаңыздың мектебінде технология қалай қолданылатынын сұраңыз. Егер ол тек экранға қарап отырса, мұғаліммен сөйлесіп, оқу процесін әртараптандыруды ұсыныңыз.
Екіншіден, үйде нақты ережелер орнатыңыз: мысалы, түскі ас кезінде телефонды бөлек қою, ұйықтар алдында экраннан бас тарту. Баланың қызығушылығын офлайн әрекеттерге бағыттаңыз — спорт, кітап, отбасылық ойындар.
Үшіншіден, өз мысалыңызбен көрсетіңіз: егер сіз телефонға үнемі қарасаңыз, баладан мұны күтпеңіз. Цифрлық мәдениет — отбасында қалыптасатын дағды.
