Не болды?
Қазақстанның Қылмыстық істер жөніндегі соты үкім шығарды: 21 адамнан тұратын ұйымдасқан қылмыстық топ әлеуметтік осал топтағы азаматтардың — нақтырақ айтқанда, қанғыбастардың — атына банктерден несие рәсімдеп, ақшаны меншіктенген. Сотталушылардың іс-әрекеті Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің бірнеше бабы бойынша квалификацияланды.
Тергеу барысында анықталғандай, ОПГ мүшелері қанғыбастарды тауып, олардың жеке куәліктерін немесе басқа құжаттарын алдап алып, несие алу үшін пайдаланған. Құрбандардың көбі тіпті өздерінің атына несие рәсімделгенін білмеген. Бұл — қаржылық алаяқтықтың ең қатыгез түрлерінің бірі, өйткені құрбандар өздерін қорғай алмайды.
Балаларға қандай қатысы бар?
Қарапайым ата-анаға бұл жаңалық алыс болып көрінуі мүмкін. Бірақ егер тереңірек қарасақ, бұл — біздің балаларымызбен де болуы мүмкін оқиға. Қазіргі таңда жасөспірімдердің жеке деректері (ЖСН, жеке куәлік нөмірі, телефон нөмірі) әлеуметтік желілерде, әртүрлі сайттарда жиі қалдырылады. Алаяқтар бұл ақпаратты басқа адамдардың атына несие алу үшін пайдалана алады.
Сондықтан балаңызға жеке құжаттар мен ЖСН-ді ешкіммен бөліспеу керектігін түсіндіріңіз. Әсіресе интернетте — кез келген сұрауға күдікпен қарау керек. Мектеп оқушылары көбінесе ата-аналарының көмегінсіз банк қосымшаларын пайдаланады, бұл да тәуекел тудырады.
Ата-аналарға арналған кеңес
Бірінші кезекте — балаңыздың жеке деректерін қорғау бойынша нақты қадамдар жасаңыз. Балаңыздың атына несие рәсімделгенін тексеру үшін банктерге немесе АҚҚК-ге сұраныс жіберуге болады. Екіншіден, балаңызбен әңгімелесіп, неліктен ЖСН-ді бейтаныс адамдарға беруге болмайтынын түсіндіріңіз.
Сонымен қатар, балаңыздың интернетте белсенділігін қадағалаңыз: ол қандай сайттарға тіркеледі, қандай ақпаратпен бөліседі. Егер балаңыздың атына күдікті операциялар байқасаңыз, дереу банкке хабарласып, құқық қорғау органдарына арызданыңыз.
