Жаз ортасы Қазақстан үшін ауа райы тұрғысынан ең қиын кез болып табылады. Биыл да сол жолмен келді: елдің оңтүстік және батыс өңірлерінде ауа +42°C-қа дейін қызады деп күтілуде, ал орталық және солтүстік аймақтарда бұршақпен бірге найзағайлы нөсер жауын болжануда. Гидромет дауылдық ескерту жариялады — бұл жай «сақ болыңдар» деген ескертпе емес, нақты қауіп белгісі.
Екі ұшты ауа райы — аптап ыстық пен дауылдың бір мезгілде болуы — Қазақстанда ерекше жағдай емес, бірақ осы жылдың жазы оны бір апта ішінде беріп отыр. Ата-аналар үшін бұл практикалық мәселелер тудырады: баланы күннің кезінде далаға шығару қаупі, ЕНТ және ЖОО-ға құжат тапсыруға байланысты жоспарланған іс-сапарлар, спорттық жазғы лагерьлер.
Ыстық деген не үшін қауіпті
+42°C — бұл ересек адам үшін де ауыр. Балалар мен жасөспірімдердің денесі ыстыққа бейімделу мүмкіндігі ересектерге қарағанда төмен: олар тезірек сусыздануға ұшырайды, күн соғуы жылдамырақ дамиды. Жасөспірімдер кейде өздерін сергек сезінсе де, іс жүзінде ағзасы шек жағдайда болуы мүмкін — әсіресе физикалық белсенділік кезінде.
Ең қауіпті уақыт — күн ортасы мен түстен кейінгі уақыт, яғни 12.00-ден 17.00-ге дейін. Осы аралықта далада ұзақ жүру, спортпен шұғылдану немесе күнге тіке ашық жерде отыру денсаулыққа нұқсан келтіруі мүмкін. Егер баланың бас айналуы, жүрек айну, терінің қызаруы байқалса — бұл күн соғуының алғашқы белгілері.
Бұршақ пен дауыл: басқаша қауіп
Дауылдық ескертудің екінші бөлігі — бұршақ пен найзағайлы жаңбыр. Бұл ыстықтан мүлдем өзгеше, бірақ кем емес қауіп. Бұршақ кейде жаңбырсыз, кенеттен басталады — кейде бала алаңда немесе далада жаяу жүрген кезде ұсталып қалуы мүмкін. Найзағай кезінде ашық алаңда, су жанында, биік ағаш астында болу қауіпті.
Жазғы демалыс кезінде балалардың далада өткізетін уақыты артады. Дауыл ескертуі берілген күндері балаңыздың қайда жоспарлап жүргенін сұрап, егер ашық алаңда болатын болса — баламен алдын ала уағдаласыңыз.
ЕНТ нәтижелері мен апелляция кезеңіне сәйкес келді
Биылғы жаздың осы аптасы — ЕНТ нәтижелерін алу, апелляция тапсыру немесе ЖОО-ларға алғашқы құжаттар жинаудың белсенді кезеңі. Ал бұл — жасөспірімдердің көбі қалаларда, ЖОО ғимараттарының алдында немесе үстелде ұзақ отырып, психологиялық шиеленіс астында жұмыс жасайды деген сөз.
Ыстық күндері апелляция тапсыруға немесе ЖОО-ға баратын болсаңыз: сумкада су, бас киім, жеңіл киім болсын. Кезекте ұзақ тұруды болжасаңыз — ерте барыңыз, күн ортасынан бұрын іс бітіруге тырысыңыз. Кей ЖОО-ларда ыстық күндері кондиционерсіз дәліздер мен кезектер ерекше ауыр болуы мүмкін.
Ата-аналарға: не істеу керек
Дауылдық ескерту берілген күндері ауа райын қадағалаңыз — Қазгидромет сайтынан немесе қолданбалардан болжамды тексеріп отырыңыз. Баланың сыртқа шығар алдында суын, бас киімін, ал дауыл күтілсе — жаңбыр плащын алуын қадағалаңыз.
Жазғы лагерьлерде немесе секциялардың сыртқы сабақтарында ыстық шыңа жеткен уақытта болатын іс-шаралар туралы ұйымдастырушыларға сұрақ қоюдан тартынбаңыз. Ал баланыз апелляция немесе ЖОО-ға документ тапсыруға жалғыз барса — байланыс желіні ашық ұстаңыз.
Қысқасы: жаз бір мезгілде екі түрлі сынаумен келді — аптап ыстық пен дауылмен. Екеуі де болжамды, екеуіне де дайын болуға болады.
