Соңғы жылдары мектеп бітіру кешін ұйымдастыру отбасылар үшін шынайы қаржылық ауыртпалыққа айналды. Ресторан жалдау, кәсіби фотограф, көлік, сән киімдер — барлығы қосылғанда бір оқушыға арналған шығын кейде жүз мыңдаған теңгеге жетіп жығылды. Астана ата-аналарының едәуір бөлігі мұны сезінді.
Биыл 70%-дан астам түлек пышный мероприятиялардан бас тартты дегенде, бұл «мүлде ешнәрсе болмайды» дегенді білдірмейді. Мектептегі қарапайым салтанатты линейка, тапсырыс берілген торт, класс ішіндегі кішігірім жиын — мұның бәрі орнында. Мәселе — сыртқы бәсекелестік пен «соседтен кем қалмайық» деген қысымның азаюында.
Неліктен бұл маңызды
Мектеп бітіру кеші — бұл ата-аналар арасында айтылмаған бәсеке алаңына айналып кеткен сәт еді. Кімнің баласының кешінде қонақ көбірек, тамақ дәмдірек, суретші жақсырақ — осы бейресми жарыс отбасылардың бюджетін де, жүйкесін де тоздырды.
Қазір тенденция өзгере бастады. Және бұл жай ғана үнемшілдік емес — бұл дұрыс басымдықтарды қайта орнату. Баланың мектепті аяқтауы — бұл бір кездесуде жарқырап өтетін шоу емес, жаңа кезеңнің басы. Ал сол кезеңге — ЖОО-ға түсуге, тіпті шетелде оқуға — отбасының нақты қаражаты мен күші қажет.
Ата-аналарға практикалық ой
Егер сіздің 11-сынып оқушыңыз биыл мектепті бітіретін болса, осы сәтте «кеш қандай болсын» деген сұрақ пен «ары қарай не болады» деген сұрақты бір мезгілде шешуге тура келеді. ЖОО-ға өтінім беру мерзімдері, ҰБТ нәтижелері, грант конкурсы — бәрі шілде-тамызда шоғырланады. Сол кезеңге дайын болу — пышный кешті ұйымдастырудан мың есе маңыздырақ.
Бас тарту дегенді «ешнәрсе жасамаймыз» деп ұқпау керек. Керісінше, бұл — баламен бірге отырып, оқу грантына немесе несиесіне жұмсауға болатын соманы есептеудің сәті. Немесе шетелдік университетке ерте өтінім берудің кезі.
Тренд па, мода ма — немесе тұрақты өзгеріс?
Бір жылдың статистикасы — әлі тенденция емес. Бірақ 70% — бұл елеулі сан. Бұл деңгейге жету үшін тек экономикалық қысым жеткіліксіз, ата-аналардың санасында бірдеңе шынымен өзгеруі тиіс еді.
Астана — елдің астанасы және орта табыс деңгейі жоғарырақ қала. Егер дәл осы жерде салтанаттан бас тарту бұлай кең тарала бастаса, бұл Алматы мен өзге ірі қалаларда да жаңғырық табуы ықтимал. Кейінгі жылдары бұл цифр қандай болатынын бақылау қызықты болмақ.
Ата-аналар арасындағы «барлығы солай жасайды» деген топтық қысым — осы мәселедегі ең мықты фактор болып келді. Егер «барлығы» енді бас тарта бастаса — қысым да бәсеңдейді. Ал бұл — жақсы жаңалық.
Бала не деп ойлайды?
Шындығында, бітіру кешінің форматы туралы шешімді жиі ата-аналар қабылдайды. Бірақ баланың өз пікірі болуы — маңызды. Оның үшін мектепті аяқтау — бір рет болатын сәт. Ол сол сәтті қалай есте сақтайды деген сұрақ — бюджеттен де бұрын тұруы керек.
Кейбір балалар үшін отбасымен немесе жақын достарымен өткізілген кішкентай кеш — ресторандағы үлкен тойдан әлдеқайда мағыналырақ болуы мүмкін. Бұл туралы баламен ашық сөйлесу — кестені толтырудан маңыздырақ.
