Мектеп — бала күнінің жартысынан астамын өткізетін кеңістік. Сондықтан сол кеңістіктің қаншалықты қауіпсіз екені тек мұғалімдер мен директорлардың ғана емес, ата-аналардың да жауапкершілігі. Алматы әкімінің директорлармен өткізген кездесуі — осы жауапкершілікті бөлісу туралы сигнал.
Кездесудің мазмұны туралы егжей-тегжейлі ақпарат жарияланбаса да, тақырыптың өзі маңызды. Балалар қауіпсіздігі дегенде — бұл физикалық қауіпсіздік ғана емес. Бұл — буллинг, психологиялық климат, авариялық жағдайлардағы әрекет, мектеп аумағының күзеті, тіпті тамақтану сапасы. Барлығы бір ұғымға сыяды.
Директорлар жауап береді — бірақ кімге?
Мектеп директоры — мекеменің бірінші жауапты тұлғасы. Дегенмен практикада директорлар жиі жоғарыдан келген нұсқауларды орындаумен шектеледі, ал ата-аналармен тікелей диалог фоновая режимде қалады. Әкімнің бастамасы — директорларға «сіздер де есеп бересіздер» деген хабар.
Бұл ата-аналар үшін не білдіреді? Егер мектепте қандай да бір қауіпсіздікке қатысты мәселе болса — баланың бұжыр жолдан мектепке баруы, мектеп ауласындағы бейтаныс адамдар, дәліздегі жанжал немесе кластағы психологиялық қысым — директорға жүгіну заңды және дұрыс. Жауапкершілік баян етілген соң, талаптарды да айтуға болады.
Алматыдағы мектеп: қала контексті
Алматы — Қазақстандағы ең ірі қала, мектептердің саны мен оқушылар тығыздығы бойынша бірінші орында. Мегаполис мектептеріндегі қауіпсіздік мәселесі ауылдық жердегіден мүлде бөлек: трафик, шулы аулалар, бейтаныс адамдардың үнемі болуы, ауқымды инфрақұрылым — бәрі де тәуекел факторлары.
Дәл осы себепті аким деңгейіндегі талқылаулар маңызды. Бір мектепте бір директор мәселені шешсе — жақсы. Бірақ жүйелі өзгерістер жоғарыдан — нақты талаптар, бақылау, ресурс — келгенде ғана іске асады. Ата-аналар бұл процестен тыс қалмауы керек.
Ата-ана не істей алады — бүгін
Баланыздан мектептегі күнді сұраңыз — жалпы ғана емес, нақты: кімнен қорқады, дәліздің қай жері ыңғайсыз, мұғаліммен қарым-қатынас қалай. Балалар проблеманы жиі тікелей айтпайды — сигналдар мінез-құлықта болады.
Мектептің ата-аналар комитетіне қосылыңыз немесе оның жұмысын бақылаңыз. Бұл — директорлармен тікелей диалог жүргізудің заңды алаңы. Егер комитет пассивті болса — бастамашыл болыңыз.
Мектепте қауіпсіздік жоспары бар ма — соны білу де ата-ананың құқығы. Өрт жаттығулары, эвакуация схемасы, кезекші мұғалімдердің болуы — бұлар жасырын ақпарат емес. Директордан сұрауға болады, тіпті керек.
Қауіпсіздік — мекемеде де, үйде де басталады
Мемлекет пен мектеп өз міндетін орындауы тиіс. Бірақ баланың өзі де қауіпсіздік мәдениетін үйден алады. Таныс емес адамдармен қалай сөйлесу керек, қиын жағдайда кімге хабарлау керек, буллинг кезінде не істеу керек — бұлар үйде қалыптасады.
Алматы әкімінің директорлармен кездесуі жүйелік жұмыстың бастамасы болсын деп үміттенуге болады. Ата-аналар тарапынан ең жақсы жауап — үй ішінде де сол тақырыпты ашу, баламен сөйлесу, мектептегі ахуалдан хабардар болу. Бала қауіпсіз болуы үшін — екі жақ бірдей жұмыс істеуі керек.
