Не болды?
Сот ростовщик-миллиардерді кінәлі деп тауып, оның заңсыз жолмен тапқан байлығын тәркіледі. Тізімде — қымбат көліктер мен төрт пәтер. Бұл — Қазақстандағы заңсыз несие схемаларына қарсы күрестің айқын мысалы.
Ростовщиктер әдетте адамдарға үлкен пайызбен несие береді, кепілге мүлігін алады. Қарызды төлей алмағандар үйінсіз, көлігінсіз қалады. Кейде мұндай схемалар тіпті заңды емес болып шығады.
Мұның сізге қандай қатысы бар?
Балаңыз ЖОО-ға түсіп, оқу ақысын төлеу үшін несие алуды ойлап жүрген шығар. Немесе сіздің таныстарыңыз «жедел несие» ұсынған адамдарға жолыққан болуы мүмкін. Мұндай жағдайда тек заңды банктермен жұмыс істеу керек, әйтпесе отбасы мүлкінен айырылу қаупі бар.
Балаңызға қаржылық сауаттылықты үйретіңіз: кез келген «оңай ақша» уәдесі күдікті болуы керек. Егер біреу тым үлкен пайызбен несие берсе немесе кепілге мүлік талап етсе — бұл заңсыз болуы мүмкін.
Не істеу керек?
Егер сіз немесе сіздің балаңыз қаржылық қиындыққа тап болса, алдымен мемлекеттік бағдарламаларды зерттеңіз. Мысалы, жастарға арналған жеңілдетілген несиелер немесе гранттар бар. Олар ростовщиктерге қарағанда әлдеқайда қауіпсіз.
Балаңызбен отбасы бюджеті туралы ашық сөйлесіңіз. Ол ақшаның қаншалықты қиын табылатынын түсінсін, сонда ол күдікті ұсыныстарға алданбайды. Егер біреу заңсыз несие ұсынса — дереу полицияға хабарлаңыз.
